ΤΑ ΓΡΑΦΙΚΑ ΞΩΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΜΑΣ

 

 

 

Ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

 

του Γυμνασίου Φούρνων

 

Το Τμήμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Διεύθυνσης

 

Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Σάμου ευχαριστεί και συγχαίρει

 

τους μαθητές της Περιβαλλοντικής Ομάδας του Γυμνασίου Φούρνων

 

που μαζί με την καθηγήτριά τους κ. Ε. Μητσοπούλου δούλεψαν στο

 

πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

 

 «Τα γραφικά ξωκκλήσια του νησιού μας»

 

Μέσα από το έντυπο αυτό που είναι αποτέλεσμα  της

 

προσπάθειάς τους μας δίνεται η ευκαιρία, όχι μόνο να έχουμε την

 

καταγραφή των εκκλησιών τριών νησιών του συμπλέγματος των

 

Φούρνων

 

(Φούρνοι, Θύμαινα και Χρυσομηλιά), πράγμα που γίνεται για

 

πρώτη φορά, αλλά μέσα από αυτήν να πληροφορηθούμε πολλά

 

στοιχεία για την ιστορία και τις παραδόσεις των τόσο όμορφων

 

αλλά και απομονωμένων αυτών νησιών του νομού μας.

 

ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

 

 

 

 

 

Από την Α τάξη Γυμνασίου: Αμοριανός Μηνάς, Βούλγαρης Κώστας, Γλαρού Χριστοδουλίνα Κάρλας Στέλιος, Καρύδης Δημήτριος Κονδυλα Γεωργία, Κοντογεωργίου Ρούλα, Μαρκάκη Αργυρώ, Μαρκάκη Νικολίνα, Φλυτζάνης Δημήτριος

Από την Β τάξη Γυμνασίου: Σάλες Ελένη

Από την Γ τάξη Γυμνασίου: Διαμαντίδης Θέμελης

Από την Β τάξη του Λυκείου: Σκλάβος Στέλιος

 

Σκοπός και στόχος του προγράμματος

Με κεντρικό σκοπό να φέρω τα παιδιά των φούρνων πιο κοντά στην ιστορία και τις παραδόσεις του τόπου τους, αξιοποίησα την ευκαιρία που προσφέρουν τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ανακοίνωσα την πρόθεσή μου στους μαθητές του σχολείου και πρότεινα να ασχοληθούμε ειδικότερα με το θέμα: «Τα γραφικά ξωκκλήσια του νησιού»

Επιμέρους στόχοι της εργασίας ήταν να μάθουν τα παιδιά να εργάζονται ομαδικά, να προγραμματίζουν, να ερευνούν, να αξιολογούν, να συνθέτουν, και να συνδυάζουν την εκδρομή (ψυχαγωγία) με εμπλουτισμό των γνώσεών τους.

Η εργασία ξεκίνησε δοκιμαστικά το σχ. έτος 1999-2000, ύστερα από ερέθισμα του σεμιναρίου περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που έγινε στην Ικαρία.

Κατ΄ αρχάς ανακοινώθηκε το θέμα στους μαθητές και ζητήθηκε η συμμετοχή τους σ΄ αυτό. Μετά από δέκα μέρες, αρκετά παιδιά δήλωσαν συμμετοχή και η πρώτη μας εκδρομή- επίσκεψη ξεκίνησε ημέρα Κυριακή μετά την Εκκλησία. Φτάσαμε στο προαύλιο του αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, όπου έγινε λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων που θέλαμε να καταγράψουμε και ζητήθηκε από τους μαθητές να έρθουν σε επαφή με τους κατοίκους, για περισσότερες πληροφορίες. Πρέπει να αναφερθεί ότι στις επισκέψεις δεν συμμετείχαν συνήθως οι ίδιοι μαθητές, αλλά υπήρχε εναλλαγή στα πρόσωπα πράγμα που έκανε δύσκολη την εξέλιξη της εργασίας. Επίσης αρκετά παιδιά έβλεπαν την επίσκεψη ως ψυχαγωγικό γεγονός και λιγότερο  παιδαγωγικό.

Παρόλα αυτά σε μερικούς πιστεύω ότι εκπληρώθηκαν οι παραπάνω στόχοι, κάτι που είναι θετικό για έναν εκπαιδευτικό.

Πλησιάζοντας στο τέλος της σχολικής χρονιάς, η εργασία δεν είχε ολοκληρωθεί, γι αυτό και αποφασίσαμε  να συνεχιστεί το επόμενο σχολικό έτος με περισσότερη μεθοδικότητα και καλλίτερη οργάνωση.

Αυτή τη φορά η εργασία ανατέθηκε σε παιδιά του Γυμνασίου (κυρίως στην Α τάξη) που έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο και είναι απαλλαγμένα από το άγχος των Πανελληνίων εξετάσεων. Συνεχίστηκαν οι επισκέψεις και δόθηκαν πάλι από την αρχή οδηγίες για τη συγκέντρωση, καταγραφή και ανάλυση του υλικού (τα παιδιά της Α τάξης έρχονταν για πρώτη φορά σε σχολεία της Μέσης Εκπαίδευσης.

Για κάποια μακρινά εκκλησάκια, επειδή το χρονικό διάστημα δεν ήταν αρκετό και μεταφορικό μέσον ήταν δύσκολο να βρεθεί, δεν μπορέσαμε να τα επισκεφθούμε και να παρουσιάσουμε πολλά στοιχεία γι αυτά.

Μια ομάδα μαθητών αξιολόγησε το υλικό και προχώρησε στην τελευταία φάση της εργασίας, την συγγραφή και παρουσίασή της. (στον πίνακα ονομάτων αναφέρονται μόνο τα παιδιά που εκτός από τις επισκέψεις στα εκκλησάκια συγκέντρωσαν και πληροφορίες γι αυτά και όχι εκείνα που περιορίστηκαν στις επισκέψεις  -εκδρομές).

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους μαθητές που διέθεσαν κάποιο χρόνο από την προσωπική τους ζωή, για να ασχοληθούν με το πρόγραμμα περιβαλλοντικής , να τους συγχαρώ για την προσπάθεια που έκαναν και το πνεύμα συνεργασίας που υπέδειξαν και να τους ζητήσω να λησμονήσουν κάποιες στιγμές που ήμουν αυστηρή μαζί τους.

Η καθηγήτρια

Ευαγγελία Μητσοπούλου

 

ΦΟΥΡΝΟΙ

Γεωγραφικά και  Ιστορικά στοιχεία

Νησιά με έκταση 48τ.χ. που ανήκουν στο νομό Σάμου και απέχουν 10 ναυτικά μίλια από τον Άγιο Κήρυκο της Ικαρίας. Τα νησιά αυτά ονομάζονται Φούρνοι, Διαπόροι, Άγιιος Μηνάς, Θύμαινα, Αλατονήσι, Κεσιρία, Μεγάλος Ανθρωποφαγάς, Μικρός Ανθρωποφαγάς, Πρασινονησάκι, Μακρινησάκι, Στρογγυλό, Πλάκα, Πλακάκι και μερικά άλλα πολύ μικρά.

Το μεγαλύτερο νησί είναι οι Φούρνοι και δεύτερο σε έκταση η Θύμαινα. Πρωτεύουσα των Νησιών είναι οι Φούρνοι, μεγάλος παραλιακός οικισμός.

Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν τα νησιά αυτά Κόρσιες (Κόρσιαι), Κορσεές (Κορσεαί) και Κρουσσές (Κρουσσαί ).

Την ονομασία –Φούρνοι- την πήραν μάλλον από το στόμιο του λιμανιού που μοιάζει με φούρνο, κατ’ άλλους πάλι από τους πολλούς φούρνους που υπήρχαν στο χωριό, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από έναν Ιταλό ονόματι Φουρνάζι, που χαρτογράφησε το νησί.

Την ονομασία Κορσεαί, υποστηρίζεται ότι την πήραν τα νησιά αυτά από τους κουρσάρους που κατά τον Μεσαίωνα το είχαν μεταβάλλει σε ένα από τα πιο σπουδαία ορμητήριά τους στο Αιγαίο.

Το παλιό όνομα ήταν Μελάνθη, από την βασίλισσα που έμενε στην Ακρόπολη του νησιού.

Για τους πρώτους κατοίκους του νησιού δεν γνωρίζουμε δυστυχώς τίποτε. Υποθέτουμε ότι οι Μιλήσιοι πρώτοι αποίκησαν τα γύρω νησιά και με δεδομένο ότι στους Φούρνους υπήρχαν μεγάλα λατομεία, οι Μιλήσιοι θα ήταν οι πρώτοι που εγκαταστάθηκαν στο νησί.

Είναι βεβαιωμένο ότι από τα πρώτα χρόνια της Βυζαντινής εποχής και ολόκληρο το Μεσαίωνα οι Φούρνοι όταν ξένοι (Μαροκινοί, Αλγερινοί, Σαρακηνοί) και Έλληνες πειρατές λυμαίνονταν το Αιγαίο, ερημώθηκαν και έγιναν ένα από τα σπουδαιότερα ορμητήρια τους. Εξάλλου τακτική των πειρατών ήταν να παίρνουν τους άντρες αιχμάλωτους, τις γυναίκες σε χαρέμια και τους ανάπηρους ή τους γέροντες να τους σφάζουν, γι αυτό και τα νησιά πότε κατοικούνταν και πότε ήταν ακατοίκητα.

Οι Φούρνοι πρωτοκατοικήθηκαν το 1770. Ο μοναχός Νήφωνας, φεύγοντας από την Πάτμο έχτισε με άλλους 5-6 μοναχούς στη θέση «Κουμαρά» το εξωκκλήσι της Ευαγγελίστριας και έτσι άρχισε να γίνεται εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων.

Kατά την Ελληνική επανάσταση, ο ιστορικός της Σάμου Σταματιάδης, αναφέρει ότι ο Μιαούλης μετά την ναυμαχία της Μυκάλης  αρπάζοντας με ένα μέρος του στόλου στο «Καμάρι», έτυχε μεγάλης φιλοξενίας από τους λιγοστούς κατοίκους. Μια μέρα πριν από την ναυμαχία της Μυκάλης, ένα μέρος του τούρκικου στόλου βρέθηκε αραγμένο στο λιμάνι των Φούρνων, ενώ φάνηκε να περιπλέει την Ικαρία ο  ελληνικός στόλος με ναύαρχο τον Σαχτούρη. Ένας Πάτμιος πλοίαρχος, (κατ’ άλλους τσοπάνης με το όνομα Αραπάκι) ειδοποίησε τον επικεφαλής του τουρκικού στόλου και υπέδειξε σαν οδό σωτηρίας το μπουγάζι ανάμεσα στους Φούρνους και Κισαριά και έτσι ο τουρκικός στόλος πλέοντας αθέατος νότια του νησιού ενώθηκε με τον υπόλοιπο Τουρκικό στόλο. Ο Σουλτάνος για τη διευκόλυνση του χάρισε το νησί και οι κάτοικοι πλήρωναν «κεφαλιάτικα» στον Πατινιώτη και αργότερα ετήσιο μίσθωμα στους κληρονόμους του. Το νησί μετά την  απελευθέρωση (3 Νοεμβρίου 1912) παραδόθηκε στους Φουρνιώτες.

Το νησί είχε πλούσια βλάστηση: αγριελιές, πουρνάρια, φοινίκια, σκίνα, χαρουπιές, κουμαριές με ύψος 7-8 μέτρα, πράγμα που στη διαδρομή προς τον πρόδρομο έκανε αδύνατη τη θέα του ήλιου.

Πριν το 1821 το νησί είναι για μια ακόμη φορά ακατοίκητο. Οι κάτοικοί του μετά την επανάσταση ήταν φυγάδες από διάφορα μέρη (Κρήτη, Πελοπόνησσο, Αμοργό, Κύμη Ευβοίας), οι οποίοι μιας και δεν  ήταν  ιδιοκτήτες τα ξεπουλήσανε όλα. Έκοψαν τα δέντρα και τα έκαναν καυσόξυλα ή τα πουλήσανε σαν ξύλα για να καλλιεργήσουν την γη, σπέρνοντας σιτάρι ή φυτεύοντας αμπέλια. Σιγά σιγά όμως, το χώμα έφευγε και έμειναν πέτρες κι έτσι άλλαξε μορφή το νησί. Όταν παντρευόταν ένα παιδί έπρεπε κάθε χρόνο να μοιράζουν πάλι από την αρχή τη γη κι έριχναν κλήρο γι αυτό και κανένας δεν ήταν μόνιμος ιδιοκτήτης. Τη μια χρονιά ο ένας την άλλη ο άλλος. Αυτό ίσχυε για τη γη έξω από το χωριό. Τα σχέδια και το μοίρασμα μέσα στο χωριό το έκαναν οι Τούρκοι. Οι Φούρνοι αναφέρονταν σαν κτήματα της μονής Μονής της Πάτμου σε χρυσόβολο λόγο του Ανδρόνικου Γ΄ του Παλαιολόγου, που απολύθηκε τον Ιανουάριο του 1329. Σύμφωνα με τον Αγγελόπουλο: «Αι νήσοι  Κορσεοί το 1918 υπάγονται προσωρινώς εις την Μητρόπολη Σάμου, λόγω του ότι ήτο αδύνατος οιαδήποτε επικοινωνία μετά της Ιταλοκρατούμενης Εξαρχίας της Πάτμου». Ωστόσο, μετά του προσωρινού χαρακτήρα αυτή  υπαγωγή,  οι Φούρνοι δεν επανυπήχθησαν στην Εξαρχία της Πάτμου.

Ένα από τα στοιχεία από το οποίο φαίνεται η υπαγωγή στην Εκκλησία της Πάτμου είναι και το τυπικό που ακολουθείται στα μνημόσυνα.

                                               

 

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Οι περισσότερες εκκλησίες των  Φούρνων είναι νεόκτιστες. Ο ρυθμός που επικρατεί σε όλες σχεδόν είναι: μονόκλιτη θολωτή, ενώ τα χρώματα που κυριαρχούν είναι το άσπρο και μπλε, όπως εξάλλου συμβαίνει στα περισσότερα  ελληνικά νησιά, ενώ σπάνια βλέπουμε πράσινο, καφέ και μπεζ. Τα υλικά είναι ίδια σε όλες τις εκκλησίες: τσιμέντα τούβλα καλυμμένα με σοβά, ενώ στις στέγες υπάρχει κόκκινο τούβλο για να συγκεντρώνονται τα νερά της βροχής.

Το καμπαναριό είναι απλό, συνήθως από δύο κολώνες που καταλήγουν σε κυκλικό τελείωμα, χτισμένο πάνω στις εκκλησίες, ενώ οι καμπάνες είναι μικρού σχήματος.    

Χαρακτηριστικό στο εσωτερικό των ναών είναι τα μαντηλάκια που φέρνουν οι ναυτικοί από ξένες χώρες και με τα οποία στολίζουν τις εικόνες.

Εντύπωση επίσης προκαλεί και η ύπαρξη πολλών εικόνων της Δυτικής Εκκλησίας με αναπαραστάσεις γεγονότων από τη ζωή του Χριστού και με λατινικά γράμματα οι οποίες είτε αγοράστηκαν από ντόπιους ναυτικούς είτε είναι δωρεές ξένων που επισκέφτηκαν το νησί και εντυπωσιάσθηκαν από τη φιλοξενία των κατοίκων.

Το δάπεδο των εκκλησιών είναι στρωμένο με μωσαϊκό ή πλακάκι. Στις αυλές των εκκλησιών υπάρχουν κτίρια τα οποία βοηθούν στην εξυπηρέτηση των αναγκών, υπάρχουν δεξαμενές για να συγκεντρώνονται νερά   της βροχής, τσιμεντένια παγκάκια και δέντρα τα οποία προσφέρουν τον ίσκιο τους στους πιστούς και επισκέπτες. Αρκετές από τις εκκλησίες είναι ιδιωτικές, τα χρήματα που συγκεντρώνονται κατατίθενται σε βιβλιάριο τράπεζας και διατίθενται για να αγοράσουν κεριά, λάδι ή να αποκαταστήσουν ζημιές που προκλήθηκαν. Επειδή στις περισσότερες εκκλησίες τα χαρακτηριστικά είναι κοινά δεν θα επαναλάβουμε, αλλά θα αναφέρουμε εκείνα τα στοιχεία που είναι διαφορετικά.

Το θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων αν κρίνουμε καλά από τον εκκλησιασμό δεν θα το χαρακτηρίσουμε έντονο. Παρόλα αυτά οι επισκέψεις στα εξωκκλήσια είτε για να ανάψουν τα καντήλια ή για ένα κεράκι στον άγιο, είτε για να τα καθαρίσουν είναι τακτικές, ενώ αρκετοί θα έχουν να διηγηθούν κάποιο θαύμα στην προσωπική τους ζωή (σωτηρία από ναυάγιο, εικόνες θαυματουργές, παλιά κειμήλια που δανείστηκαν σε γνωστούς ή συγγενείς για   βοήθεια και επέστρεψαν στα εικονοστάσιά τους από μόνες).

Κάτι άλλο που προκαλεί εντύπωση σε έναν επισκέπτη που θα τύχει να παραβρεθεί σε κάποιο  μνημόσυνο, είναι ο θρήνος και το μοιρολόι, κατά τη διάρκεια της ακολουθίας, που πολλές φορές είναι αδύνατο να ακούσεις τον ψάλτη και τον ιερέα.

Εκτός από τις εκκλησίες υπάρχουν διάσπαρτα μικρά προσκυνητάρια κατά μήκος της κεντρικής οδού, σε μονοπάτια ή σε πλαγιές.

Θα αρχίσουμε την περιγραφή με την κεντρική  εκκλησία του νησιού αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, προστάτη των θαλασσινών και θα συνεχίσουμε με την περιγραφή των ναών μέσα στο χωριό, της Θύμαινας και της Χρυσομηλιάς.

 

 

 

 

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Γερόντισσα θάλεγε κανείς την κεντρική εκκλησία του χωριού. Καλοφτιαγμένη, θα πρέπει να συμπληρώνει τους δύο αιώνες.

Ο ρυθμός της είναι μονόκλιτη βασιλική με τρούλο. Υπάρχουν δύο είσοδοι για να εισέλθει κανείς στην αυλή της εκκλησίας .

Το εσωτερικό του ναού είναι πεντακάθαρο.

Το τέμπλο είναι ξύλινο με ζωγραφισμένα πράσινα κλαδιά, ενώ πάνω σε κάθε εικόνα του τέμπλου φύλλα αμπέλου και σταφύλια σε πράσινο και χρυσαφί χρώμα αντίστοιχα. Στο βοήθημα της ωραίας πύλης υπάρχει η εικόνα του Δεσπότη Χριστού με το ένα χέρι να ευλογεί και το άλλο να κρατάει το Άγια ποτήρι και χειρόγραφο, έργο της Σκύτης του Αγίου Μάρκου στη Χίο το 1915.

Πάνω από την Ωραία Πύλη υπάρχει το Άγιο Μανδύλιο έργο της ίδιας σκύτης το 1911.

Στα προσκυνητάρια που υπάρχουν αρκετά στην Εκκλησία, βλέπουμε τις εικόνες:

Γέννηση του Χριστού: Ι Παρθενών Χίου 1949

Άγιος Νικόλαος: έργο Ιωάννου Δροσινού 1936

Άγιος Νικόλαος: στην κεντρική είσοδο του ναού: Ι Παρθενών Αγ. Κων/νου στη Χίο, 1938

Άγιος Νικόλαος: 1927

Υπάρχουν και οι εικόνες της Ανάστασης και Παναγίας αχρονολόγητες.

Στο Δεσποτικό η εικόνα του Αρχιερέα είναι έργο της Σκύτης  Αγ. Μάρκου 1915, ενώ στη βάση του υπάρχουν αρκετές εικόνες παλιές και πρόσφατες τις οποίες παίρνουν οι πιστοί και τις περιφέρουν, κυρίως την Κυριακή της Ορθοδοξίας, ακολουθώντας τον ιερέα μέχρι το λιμάνι και κατόπιν επιστρέφουν στη θέση τους.

  

 

 

 

ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΙΟΣ

Νεόκτιστη Εκκλησία. Χτίστηκε το 1990 από την Ευτυχία και Μανόλη Παναγιώτου (ιδιωτική) στην είσοδο του λιμανιού.

Το τέμπλο είναι κτιστό και οι εικόνες του είναι του 1993, με χρυσαφί επικάλυψη.

Η Άγια Τράπεζα είναι κτιστή και στον κυρίως ναό εκτός από τις εικόνες των αγίων που είναι της δεκαετίας του 90 υπάρχει κορνιζαρισμένη φωτογραφία των ιδρυτών της Εκκλησίας.

 

 

 

ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

            Βρίσκεται στη θέση «Ρίβα». Ο ναός χτίστηκε το 1940 με συνδρομές Χριστιανών και την επιστασία του ιερέα Ιωάννου Παναγιώτου.

         Απλό τέμπλο που καταλήγει σε τρίγωνο με την επιγραφή «Εν Εκκλησίαις ευλογείτε τον Θεόν»

Από τις εικόνες του τέμπλου μόνο του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου έχει χρονολογία 1972, ενώ οι άλλες φαίνονται πιο παλιές.

Στον κυρίως ναό υπάρχουν 2 προσκυνητάρια με την εικόνα του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης.

Ο τοίχος που υπάρχει στην αυλή είναι δωρεά της Μαρίας και Κων/νου Σκλάβου (1984)

 

       ΑΓΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ


               Ιδιωτική Εκκλησία, ανήκει στην οικογένεια του Σίμου Νικολάου Μαρκάκη (χτίστηκε από την Κυράνη Μαρκάκη στη μνήμη του συζύγου της Σίμου).

Δεν υπάρχει τέμπλό στο ναό, αλλά ένα ξύλο κάθετο χωρίζει την Ωραία Πύλη από την αριστερή είσοδο στο ιερό. Πάνω ακριβώς υπάρχει ένα πρόσθετο ξύλινο τρίγωνο με τις εικόνες του Χριστού της Υπαπαντής και του Αγίου Στυλιανού.

Το εκκλησάκι είναι γεμάτο με μικρές εικόνες της δεκαετίας του 70 και πιο πρόσφατες. Η Αγία τράπεζα  είναι προσκολλημένη στην ημικυκλική αψίδα ενώ πάνω και γύρω της υπάρχουν αρκετές εικόνες.

Την ημέρα της Υπαπαντής προσφέρεται στο εκκλησίασμα καφές λουκουμάδες  κέικ γλυκά κ.α.

 


 

ΠΑΝΑΓΙΤΣΑ

Κάποτε ο ιδιοκτήτης ενός σπιτιού είχε δει σε όραμα την παναγία να του λέι να φτιάξει μια εκκλησία στο όνομα Της. Το ξέχασε όμως και μετά από ένα χρονικό διάστημα το σπίτι κάηκε από φωτιά που προκλήθηκε πιθανόν από απροσεξία του ίδιου αλλά η εικόνα της Παναγίας, που είχε στο εικονοστάσι του, δεν έπαθε τίποτα. Όταν είδε αυτό ο ιδιοκτήτης κατάλαβε πως η φωτιά είχε άμεση σχέση με το όραμα που είχε δει και έκτισε το εκκλησάκι μέσα στο γκρεμισμένο από τη φωτιά σπίτι. Σήμερα το εκκλησάκι βρίσκεται σε καλή κατάσταση και προσφέρει την δυνατότητα στους επισκέπτες να δουν την εικόνα της Παναγίας, η οποία βέβαια είναι μαυρισμένη από τη φωτιά αλλά και άλλες παλιές εικόνες. Ολόγυρα υπάρχει αρκετή βλάστηση που ομορφαίνει το τοπίο.

 

 

ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ή ΧΡΙΣΤΟΣ

Το εκκλησάκι χτίστηκε από τους:

Εμμανουήλ Δ. Σπανό

Ειρήνη Ε. Σπανού

Δέσποινα Δ. Αμοριανού το 1976

Το τέμπλο είναι κτιστό και καταλήγει σε τρίγωνο ενώ στο μέσο του τριγώνου υπάρχει ζωγραφιστή διακόσμηση με λουλούδια. Οι εικόνες του τέμπλου είναι με αργυροεπένδυση του 1976.

Η Αγία Τράπεζα είναι προσκολλημένη στο ημικύκλιο του ιερού με αρκετές εικόνες πάνω της.

 

 

ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΑ

Χτίστηκε το 1976 από την Ευτυχία και Μανόλη Παναγιώτου.

Το ιερό είναι ξέχωρα χτισμένο χωρίς πολλές εικόνες.

Το τέμπλο είναι χτιστό βαμμένο με λαδομπογιά και στο πάνω μέρος της έχει ξύλινο

διάκοσμο που δένει με τον όλο χώρο.

Στο θόλο υπάρχουν χρυσαφί αστέρια.

 

ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ –ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Δίδυμος ναός. Πιο παλιός ναός είναι οι Άγιοι Ανάργυροι. Η εκκλησία χτίστηκε από τον ιερέα Ιωάννη Παλαιολόγου (ιδιωτική), επειδή πέθαναν 2 παιδιά του 20 και 21 ετών. Ο ιερέας βρισκόνταν στο Αγαθονήσι για αρκετά χρόνια, αλλά ήθελε να γυρίσει στο νησί του στους Φούρνους. Θεώρησε το θάνατο των παιδιών του σαν «τιμωρία» επειδή ήθελε να φύγει και ζήτησε τη μεσιτεία των Αγίων Αναργύρων μιας και ήταν γιατροί για να μην χάσει και τα υπόλοιπα παιδιά του. Το τέμπλο του ναού είναι ξύλινο (άσπρο και χρυσαφί) και στο πάνω μέρος υπάρχουν δυο ξύλινα φίδια που κοιτάζουν με ανοικτό στόμα το Σταυρό.

Οι εικόνες του τέμπλου χρονολογούνται το 1964.

Οι εικόνες του ιερού είναι της δεκαετίας του ’60 , υπάρχει όμως η εικόνα των Αγίων Αναργύρων με ημερομηνία 4 Οκτωβρίου 1886.

Πάνω από την είσοδο στον κυρίως ναό υπάρχει ένα μεγάλο χρυσαφί αστέρι και ο Σταυρός.


         ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Η ανέγερση της εκκλησίας έγινε από τον ιερέα Μάρκο Παναγιώτου και δωρεά του Φίλππα Αλεξ. Μαυρουδή και πΙστών το1993.

Το τέμπλο είναι ξύλινο χρωματισμένο με άσπρη μπογιά και χρυσαφί σκαλίσματα.

Οι εικόνες είναι καινούργιες και οι περισσότερες είναι δωρεά του Φίλιππα Μαυρουδή και της οικογένειάς του.

Έξω από τους δύο ναούς υπάρχει υπόστεγο με πεζούλα για να κάθονται οι πιστοί.

 

         ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

Η εκκλησία χτίστηκε επί εφημέριου Παναγιώτου και συνδρομής πιστών Κ. Βρανά το 1970.

Οι εικόνες του τέμπλου είναι το 1973.

Την κόγχη του ιερού στολίζουν ζωγραφιστά αστέρια με χρυσαφί χρώμα σε πράσινο φόντο και υπάρχουν οι εξής εικόνες:

Α) Η εικόνα του Μεγ. Κωνσταντίνου & Ελένης (19450 αφιερωμένη από τον Ιωάννη Παναγιώτου

Β) Η αποτομή του Ιωάννη του Προδρόμου

Γ) αρχάγγελος Μιχαήλ του Παπά (όπως γράφει επάνω η εικόνα) 1935.

Δ) Ο άγιος Σπυρίδων (1930)

Ε) Η Ζωοδόχος Πηγή (1936)

Υπάρχουν επίσης κι άλλες εικόνες περίπου της ίδιας εποχής.

 Το  τέμπλο χτιστό με γύψινη διακόσμηση και ζωγραφισμένα λουλούδια στην κορυφή, χωρίς το Δωδεκάορτο.

Εντύπωση προκαλεί το μεγάλο καφέ αστέρι στο κέντρο του θόλου πάνω στον πολυέλαιο.

 

 

 

      

Η Εκκλησία βρίσκεται κοντά στους Αγίους Αποστόλους – Αγία Παρασκευή και χρησιμοποιούν και οι τρεις εκκλησίες την ίδια καμπάνα.

   ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Χτίστηκε το 1965 εις μνήμη Δημητρίου Και Κούλας Γραμματικού.

Μικρός ναός. Ξύλινο τέμπλο βαμμένο με άσπρο και καφέ χρώμα. Εικόνες με αργυροεπένδυση αρκετά πρόσφατες (1990) ενώ στη θέση του Χριστού βρίσκεται η εικόνα του Προδρόμου και δίπλα της του Αγίου Δημητρίου.

Η Αγία Τράπεζα στηρίζεται σε ξύλινη βάση.

Στον κυρίως ναό υπάρχει προσκυνητάρι με το Δικέφαλο Αετό.

 

 

 

 ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ

Η Εκκλησία χτίστηκε με χρήματα αλλά και με προσωπική εργασία του Νικήτα Διαμαντίδη του Ανδρέα.

Ο ίδιος παρόλο που ήταν τυφλός, έκανε πελεκητές πέτρες, έσκαβε και βοήθησε αρκετά στην αποπεράτωση του ναού.

Στην αυλή υπάρχει ένα προσκυνητάρι το οποίο είχε κτιστεί πολλά χρόνια πριν. Αφού συγκεντρώθηκαν αρκετά χρήματα από το προσκυνητάρι έχτισε το εκκλησάκι γύρω στα 1994-95.

Το τέμπλο είναι χτιστό και οι εικόνες του με αργυρεπένδυση της δεκαετίας του ’90.

Το ιερό είναι λιτό, υπάρχει μόνο η Αγία Τράπεζα που είναι χτιστή και πάνω της ένας μεγάλος ξύλινος Σταυρός με το Χριστό πάνω του.

 

                     ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ

Είναι ο νεκροταφειακός ναός. Παλαιότερα το νεκροταφείο ήταν μέσα στο χωριό κοντά στο Λύκειο. Για να μην είναι μέσα στο χωριό άρχισαν να κηδεύουν τους νεκρούς στο μέρος όπου είναι σήμερα. Η Εκκλησία της Αγίας Τριάδας έγινε αργότερα.

Για να κτιστεί άρχισε από το 1927 η συγκέντρωση χρημάτων από το σωματείο των Φουρνιωτών που έχει έδρα στην Αμερική (Woren Oh 10) με την ονομασία «Κουρσάρος» και υπάρχει μέχρι σήμερα. Είναι το πρώτο σωματείο που ιδρύθηκε στην Αμερική από αλλοδαπούς. Έχει πάρει την άδεια να κάνει πανηγύρι στις 4 Ιουλίου (ημέρα απελευθέρωσης της Αμερικής). Η συγκέντρωση των χρημάτων έγινε από την οικογένεια Στυλιανού Εμμ. Γραμματικού.

Λέγεται ότι ο Στυλιανός Γραμματικός είδε στον ύπνο του πως στο οικόπεδό του θα υπάρχει σαρκοφάγος , η οποία όντως βρέθηκε (σήμερα βρίσκεται στην πλατεία του χωριού). Μέσα, σύμφωνα με πληροφορίες, υπήρχαν αρκετά χρυσά κτερίσματα τα οποία κράτησε η οικογένεια και την άλλη μέρα που πήγε η αστυνομία βρήκε μόνο οστά. Σαν ευχαρίστηση για τον θησαυρό που βρήκε η οικογένεια και τα χρήματα που είχε συγκεντρώσει από τους Φουρνιώτες στην Αμερική έχτισε το ναό.

Η Εκκλησία μπορούμε να πούμε  είναι μια μικρογραφία της κεντρικής Εκκλησίας του Αγίου Νικολάου με σχεδόν τα ίδια χρώματα εξωτερικά (κυρίως  στον τρούλο).

Το τέμπλο είναι ξύλινο και οι εικόνες του είναι του 1930.

Στη θέση του Χριστού υπάρχει η εικόνα της Αγίας Τριάδας:

Ο χριστός με το σταυρό, ο πατέρας με τη μορφή γέροντα, το Άγιο Πνεύμα με την μορφή περιστεριού και στο κάτω μέρος μέσα από τα σύννεφα βγαίνουν οι άγγελοι. Δίπλα

 

στο τέμπο υπάρχει μεγάλη εικόνα του ’30 κι αυτή. Το ιερό είναι αρκετά μεγάλο με την Αγία Τράπεζα χτιστή στη μέση του.

 Στην κόγχη του ιερού υπάρχει κτιστή βάση με εικόνες χάρτινες κυρίως, κολλημένες πάνω σε ξύλο και φθαρμένες από το χρόνο και την υγρασία.

Από τη μέσα πλευρά του τέμπλου υπάρχει ο τάφος του π. μάρκου Παναγιώτου.

Το κάτω μέρος του καμπαναριού αποτελεί και την είσοδο στην αυλή. Χτίστηκε νέο από την αρχή το 2000 γιατί η θέση όπου βρίσκεται ο ναός επηρεάζεται από τους δυνατούς ανέμους και είχε καταστήσει επικίνδυνο  το παλιό.

Στο νεκροταφείο υπάρχουν 3 διαζώματα με μνήματα και μνήματα και σε μια άκρη του υπάρχει το κοιμητήριο.

Στην Εκκλησία ψάλλεται η θεία Λειτουργία από τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος και στη γιορτή του Αγίου  Στυλιανού.

 

                    ΑΪ ΓΙΑΝΝΑΚΗ

Το εκκλησάκι με το παράξενο σχήμα του βρίσκεται μέσα στο χωριό και περιβάλλεται από πεύκα και κυπαρίσσια. Γενικά ο χώρος της αυλής, όσο και το ίδιο το εκκλησάκι δείχνουν παραμελημένα και εγκαταλειμμένα.

Στο μικρό του τέμπλο υπάρχουν παλιές εικόνες, χωρίς βέβαια την κανονική διάταξη.

Στην αριστερή πλευρά της Ωραίας Πύλης υπάρχει η βάπτιση του Χριστού από τον Ιωάννη δίπλα η κανονική εικόνα του προδρόμου και κοντά σ΄ αυτή άλλη εικόνα του Προδρόμου που τον παριστάνει με φτερά αγγέλου και να ευλογεί με το ένα χέρι και στο άλλο να κρατάει τον πάπυρο.

Σε μια άλλη μικρή εσοχή του τοίχου υπάρχουν πολλές μικρές εικονίτσες, ενώ οι περισσότερες εικόνες που βρίσκονται στο ναϊσκο είναι από τους ίδιους τους δωρητές και χωρίς χρονολογία. Ο θόλος είναι βαμμένος μπλε και το δάπεδο είναι στρωμένο  με άσπρο και κόκκινο πλακάκι σε σχήμα σκάκι. Μια μικρή τρύπα που υπάρχει στη Δυτική πλευρά αφήνει κάθε απόγευμα τις ακτίνες του ήλιου να περάσουν στο μικρό εκκλησάκι.

 

 Παράδοση

Η Εκκλησίτσα χτίστηκε από τον Ιωάννη Παναγιώτου γιατί είδε στον ύπνο του πως περνώντας από εκείνο το μέρος τον σταμάτησε ένας άνθρωπος και όταν τον ρώτησε ποιος είναι του απάντησε ο Άγιος Γιάννης ο Αγρελιδιώτης (Πρόδρομος).

 

 


 


 

 

 

         ΟΣΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΠΑΤΜΟΥ

Η Εκκλησία χτίστηκε από τον ιερέα Εμμανουήλ Σπανό και είναι ιδιωτική. Ο ιερέας έχτισε τη Εκκλησία από ευλάβεια προς τον Όσιο της  Πάτμου. Ο ίδιος και ο γιος του είναι απόφοιτοι της Πατμιάδας σχολής.

Το τέμπλο είναι χτιστό σε λευκό χρώμα και καταλήγει σε τρίγωνο με πορτοκαλί και καφέ χρώμα. Οι εικόνες του είναι ξύλινες μεγάλες  του 1994 ενώ η εικόνα που υπάρχει στο σχηματισμένο τρίγωνο είναι του 1976.

Η Αγία τράπεζα αρκετά μεγάλη και ενσωματωμένη στο ημικύκλιο του ιερού. Στην κόχη του ιερού αγιογραφημένη στο πάνω μέρος της η Πλατυτέρα με 2 αγγέλους δεξιά και αριστερά και κάτω η μετάδοση των τίμιων  δώρων. Πίσω από τις εικόνες του τέμπλου υπάρχουν εσοχές.

Καλοδιατηρημένη εκκλησία και δίπλα της υπάρχει κτίριο, όπου την ημέρα της γιορτής του Οσίου οι πιστοί κάθονται για το καθιερωμένο κέρασμα.

 

 

                                ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Πολύ παλιά Εκκλησία. Αρκετά μεγάλη όταν πρωτοχτίστηκε αλλά με την πάροδο των χρόνων το μήκος της περιορίστηκε. Ο ναός χτίστηκε το 19ο9 με συνδρομή ευσεβών και κατεξοχήν του π. Ιωάννου Παναγιώτου ο οποίος δώρισε την καμπάνα που φέρει την ημερομηνία 1914. Στο τέμπλο του ναού υπάρχουν εικόνες που χρονολογούνται από το 1910και είναι έργο της σκήτης του Αγίου Μάρκου στη Χίο.

Στο χώρο της αυλής υπάρχει χαβούζα (δεξαμενή) που τελείωσε το 1954, όμως ο λάκκος της ήταν ανοιγμένος από το 1930.

Υπάρχει επίσης ένα καλυβάκι που το χρησιμοποιούσαν τα τελευταία χρόνια σαν πατητήρι.

Η περιοχή του Θεολόγου ονομάστηκε «χωρισταριά» επειδή εκεί παλιά ήταν Χώρα. Έξω από τον αυλόγυρο, σύμφωνα με μαρτυρίες βρίσκονται ερείπια παλιού νάοθηκα στον αυλόγυρο έχουν χρησιμοποιηθεί πέτρες σμιλεμένες.

Η Εκκλησία απέχει αρκετά από το κέντρο των Φούρνων αλλά η διαδρομή προσφέρεται για καθημερινούς περιπάτους και η θέα είναι καταπληκτική καθώς έχεις τη δυνατότητα να ατενίσεις το Αιγαίο και να δεις τη Σάμο, Ικαρία και Πάτμο.

Το Εκκλησάκι απ΄ έξω φαντάζει ωραίο με την παλιά καμπάνα και τα φθαρμένα σχοινιά της, ενώ στο προαύλιο υπάρχουν παγκάκια  όπου μπορεί να ξεκουραστεί ο επισκέπτης κάτω από τον ίσκιο των πεύκων.

Το Εκκλησάκι πανηγυρίζει στις 8 Μαϊου και 26 Σεπτεμβρίου.

Παράδοση

Κάποτε ο πατέρας ενός αγοριού ενός έτους που ήταν ετοιμοθάνατο, το άφησε στην Ωραία Πύλη και είπε: «ή θα γίνει καλά ή θα πεθάνει». Μετά από 3 ώρες πήγε και βρήκε το παιδί όρθιο και ζωντανό.

 


ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ

Θεωρείται ότι η πιο παλιά Εκκλησία του νησιού, από την οποία έχει πάρει το όνομα και η γύρω περιοχή. Εδώ σύμφωνα με τους ντόπιους έκρυβαν οι κουρσάροι τους θησαυρούς τους.

Μια ξύλινη πόρτα οδηγεί στον περίβολο του ναού, όπου υπάρχουν πεύκα, κυπαρίσσια, 2 κτίρια για εξυπηρέτηση των πιστών 1 δεξαμενή και πεζούλια.

Τρεις κίονες που υπάρχουν στο χώρο της αυλής επιβεβαιώνουν την ύπαρξη αρχαίου ναού.


Η Εκκλησία είναι κτισμένη με πέτρα, χωρίς λάσπη (η μια πέτρα είναι τοποθετημένη πάνω στην άλλη). Σε κάποια σημεία υπάρχουν πέτρες  σκαλισμένες και κοντά στο ιερό (εξωτερικά) υπάρχει μικρή ανάγλυφη μαρμάρινη μπορτούρα.

Το τέμπλο καταλήγει σε τρίγωνο με γύψινο σχέδιο.

Οι εικόνες του τέμπλου είναι έργο της Ι. Σκήτης στη Χίο το 199913.

Το ιερό είναι αρκετά ευρύχωρο, η Αγία Τράπεζα είναι χτιστή και βρίσκεται στο μέσο του ιερού, ενώ στην πρόθεση υπάρχουν εικόνες της δεκαετίας του ΄60. Το ημικύκλιο στηρίζεται σε δυο μαρμάρινες βάσεις από κίονα.


Στον κυρίως ναό εκτός από τα στασίδια, πολυέλαιο, υπάρχει προσκυνητάρι στο οποίο η εικόνα της Αγίας Μαρίνας δείχνει να είναι πολλών ετών αλλά χωρίς χρονολόγηση.

Στην Εκκλησία υπάρχει εγκατάσταση ηλεκτρικού ρεύματος.    

 

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Εκκλησία ιδιαίτερα προσεγμένη. Αρκετά ψηλή με την καμπάνα της κρεμασμένη σε ένα δέντρο, ενώ ο σταυρός που υπάρχει πάνω στην εξώπορτα μοιάζει να αιωρείται.          

Στην κορυφή υπήρχε ακρόπολη και ναός. Σώζεται τεράστιο κυκλώπειο τείχος με πελεκημένες πέτρες που ο όγκος τους προκαλεί θαυμασμό. Σε ριζιμιές πέτρες σώζονται επιγραφές που γίνεται λόγος για τους θεούς της Σαμοθράκης, ενώ δίπλα στην είσοδο του ναού υπάρχει αφιέρωση στο θεό Ερμή.

Το τέμπλο είναι ξύλινο, στην  κορυφή του είναι ζωγραφισμένα δυο φίδια ενώ οι εικόνες χρονολογούνται από τις αρχές του 1900.

                                                                                                               

      

 

 

Παράδοση

Πολλές οι ιστορίες και τα θαύματα που έχουν να διηγηθούν οι κάτοικοι είτε σαν προσωπικές εμπειρίες, είτε περνώντας από γενιά σε γενιά, όπως το γεγονός που σώζεται μέχρι σήμερα και το οποίο είχε ζήσει ο καπετάν Βασίλης Παναγιώτου.

Δίπλα στον Αϊ  Γιώργη είχε χτισμένο ένα καλύβι και μια μέρα στα χρόνια της κατοχής, είχε πάει να φτιάξει τυρί, όταν άκουσε ποδοβολητά αλόγου και θόρυβο από την πετούγια της πόρτας. (εκείνο τον καιρό δεν υπήρχαν άλογα στο χωριό). Βγήκε έξω από το καλύβι άνοιξε την Εκκλησία αλλά δεν είδε κανένα.

Τότε συνειδητοποίησε ότι ήταν ο Άγιος που γύρισε απ’ τον πόλεμο…

 

 

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ

Μοναστήρι, γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε αργότερα ο οικισμός και βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο του νησιού στη θέση «Αγρελίδη».

Τα παλαιότερα χρόνια, γύρω στο 1950 κατεδαφίστηκε η παλιά εκκλησία για να ανεγερθεί ο νέος ναός που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Το τέμπλο είναι χτιστό και καταλήγει σε τρίγωνο. Οι εικόνες του τέμπλου είναι τοποθετημένες σε εσοχές του τοίχου και είναι έργο της Ιεράς  Σκήτης Αγίου Μάρκου στη Χίο το 1911, ενώ η εικόνα του Αγ. Ιωάννη δείχνει να είναι χρονολογικά παλαιότερη. Στον κυρίως ναό υπάρχουν α) γλυπτή μπρούτζινη αναπαράσταση στη Βερόνα, δωρεά κάποιου Ιταλού. β) Εικόνα με τον Πρόδρομο και τη Σαλώμη να κρατάει το κεφάλι Tου.

Από το προσκυνητάρι λείπει η εικόνα του Προδρόμου, σημαντικής αξίας γιατί υπάρχει κίνδυνος να κλαπεί. Τοποθετείται στη θέση της μόνο την ημέρα της γιορτής του Αγίου.

Η αγία Τράπεζα είναι χτιστή και στο χώρο του ιερού υπάρχουν λιγοστές εικόνες του ΄40 και μετέπειτα,ενώ στο πάνω μέρος του ιερού σχηματίζεται με βιτρώ το πρόσωπο του Χριστού.

Στο χώρο της αυλής υπάρχει το περίτεχνο καμπαναριό που χτίστηκε το 1976 από την οικογένεια Τρικεριώτη. Υπάρχουν επίσης αρκετά δέντρα, λουλούδια, πηγή με νερό, παγκάκια και τσιμεντένια τραπέζια. Κοντά στην Εκκλησία υπάρχουν κτίρια για την εξυπηρέτηση των πιστών και κελιά στα οποία μένουν οι πιστοί, κυρίως στο πανηγύρι του μοναστηριού, δίνοντας στην Εκκλησία κάποιο ποσό ως ενοίκιο.

Γενικά η Εκκλησία είναι καθαρή και ευρύχωρη η θέα προς τη θάλασσα καταπληκτική, ενώ ο χώρος προσφέρεται για ηρεμία και ησυχία.

Η χάρη του Αγίου εορτάζεται στις 29 Αυγούστου.

 

 

 

 

 

Θαύματα του Αγίου

1ον Στα ερείπια του παλαιού ναού και κάτω από την Αγία Τράπεζα βρέθηκε πύλινη στάμνα που την χρησιμοποιούσαν στην μεταφορά νερού ή όπως λένε κάποιοι άλλοι ο ιερέας τη χρησιμοποίησε για τη Θεία Κοινωνία. Ένας εργάτης που τη βρήκε θεώρησε καλό να τη σπάσει και τη κτύπησε με τη βαριά του. Μάταια όμως, αν και κατασκευασμένη από πυλό αυτή άντεξε και αντέχει στα δυνατά χτυπήματα του εργάτη. Τότε αυτός, με δάκρυα, την παίρνει και τη δίνει στον μάστορα που επέβλεπε τις εργασίες, ο οποίος την τοποθέτησε στο καμπαναριό του ναού, όπου υπάρχει ακόμα και σήμερα αγέρωχη στο πέρασμα του χρόνου.

2ον Υπήρχε προβληματισμός για την κατασκευή της σκάλας, μιας κι ένας τεράστιος βράχος εμπόδιζε τα καϊκια να πλευρίζουν και η μόνη λύση ήταν να ρίξουν δυναμίτη. Την άλλη μέρα το πρωϊ  ξυπνώντας βλέπουν ότι ο βράχος είχε διαλυθεί χωρίς κανένα θόρυβο. Άρχισαν τότε να φωνάζουν: Θαύμα! Θαύμα! Οι καμπάνες χτυπούσαν χαρμόσυνα, η επέμβαση του Αγίου να διαλύσει τον βράχο τους είχε βγάλει από τη δύσκολη θέση. 

3ο Κάποιες φορές που πηγαίνουν πιστοί να ανάψουν τα καντήλια έβρισκαν την εικόνα στη μέση του ναού σε διαφορετικές κλίσεις και θέσεις από αυτές που επέτρεπαν την ισορροπία της, σύμφωνα με τους νόμους της Φυσικής και που ήταν σαφώς αδύνατον να τοποθετηθούν από ανθρώπινο χέρι.